Sprawa zaczęła się w 2017 r. wraz ze zmianą zasad działania Funduszu Sprawiedliwości i pierwszymi publikacjami opisującymi sposób wydawania jego środków.
W 2024 r. prokuratura wszczęła śledztwo, a były dyrektor Funduszu Tomasz Mraz publicznie opisał sposób podejmowania decyzji i ujawniono wykonane przez niego nagrania.
Na sierpień 2026 r. część wątków jest przed sądami; WSA oddalił skargę Profeto na zwrot ponad 66 mln zł, ENA Romanowskiego pozostaje w mocy, a wniosek o ekstradycję Ziobry trafił do władz USA.
WSA oddalił skargę Profeto na zwrot ponad 66 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości. ENA Romanowskiego pozostaje w mocy, a wniosek o ekstradycję Ziobry trafił do USA 25 sierpnia.
W 2017 r. Ministerstwo Sprawiedliwości zmieniło zasady działania Funduszu Sprawiedliwości, rozszerzając zakres finansowanych z niego zadań. Media ujawniały później informacje o konkursach i beneficjentach, a NIK wskazywała na brak przejrzystości, arbitralność decyzji oraz niecelowe lub niegospodarne wydatki. W 2024 r. Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo, a były dyrektor Funduszu Tomasz Mraz publicznie opisał sposób podejmowania decyzji i ujawniono wykonane przez niego nagrania. Później zarzuty przedstawiono m.in. Marcinowi Romanowskiemu, akty oskarżenia skierowano m.in. przeciw Michałowi Wosiowi i Dariuszowi Mateckiemu, a wobec Zbigniewa Ziobry wydano postanowienie o przedstawieniu 26 zarzutów. Na sierpień 2026 r. część wątków jest przed sądami. WSA oddalił nieprawomocnie skargę Fundacji Profeto na decyzję o zwrocie ponad 66 mln zł, a resort rozpoczął egzekucję; ENA wobec Romanowskiego pozostaje w mocy. Wniosek o ekstradycję Ziobry trafił do władz USA 25 sierpnia, choć Prokuratura Krajowa informowała o jego przekazaniu już 27 lipca.
Powiązanie osoby lub partii ze sprawą nie oznacza stwierdzenia winy ani odpowiedzialności za całość opisanych wydarzeń. Zasady redakcyjne
Jarosław Kaczyński
W 2019 r. zwrócił się do Zbigniewa Ziobry o zakazanie kandydatom Solidarnej Polski korzystania ze środków Funduszu Sprawiedliwości podczas kampanii wyborczej.
Dariusz Matecki
Został oskarżony o udział w działaniach dotyczących trzech konkursów Funduszu oraz środków przyznanych stowarzyszeniom Fidei Defensor i Przyjaciół Zdrowia.
Marcin Romanowski
Jako wiceminister sprawiedliwości nadzorował Fundusz Sprawiedliwości i przedstawiono mu zarzuty dotyczące sposobu przyznawania części jego dotacji.
Michał Woś
Jako wiceminister sprawiedliwości podpisał umowę o przekazaniu 25 mln zł z Funduszu CBA, a następnie został w tej sprawie oskarżony.
Zbigniew Ziobro
Jako minister sprawiedliwości był dysponentem Funduszu Sprawiedliwości w okresie objętym kluczowymi kontrolami i późniejszym śledztwem.
Prawo i Sprawiedliwość
W 2024 r. PiS połączyło się z Suwerenną Polską, a główni politycy tej partii związani ze sprawą weszli do struktur Prawa i Sprawiedliwości.
Suwerenna Polska
Politycy partii, działającej wcześniej jako Solidarna Polska, kierowali Ministerstwem Sprawiedliwości i nadzorowali Fundusz Sprawiedliwości w okresie objętym sprawą.
Materiał jako pierwszy dokumentuje zmianę kierunku wykorzystania Funduszu: pokazuje dużą dysproporcję między zgromadzonymi środkami a pieniędzmi przeznaczanymi bezpośrednio na pomoc ofiarom oraz opisuje planowane poszerzenie katalogu finansowanych zadań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił w całości skargę Fundacji Profeto na decyzję ministra sprawiedliwości dotyczącą zwrotu ponad 66 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości. Wyrok jest nieprawomocny, a Ministerstwo Sprawiedliwości wszczęło postępowanie egzekucyjne wobec fundacji.
Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił wniosku obrońcy Marcina Romanowskiego o uchylenie Europejskiego Nakazu Aresztowania, dlatego ENA pozostaje w mocy. Na 30 września sąd wyznaczył posiedzenie dotyczące wniosku Romanowskiego o list żelazny.
RMF FM ustaliło, że wniosek o tymczasowe aresztowanie i ekstradycję Zbigniewa Ziobry przekazano władzom USA dopiero 25 sierpnia 2026 r., choć Prokuratura Krajowa 27 lipca informowała, że został już przekazany.
„Rzeczpospolita” ustaliła, że kopertę z wnioskiem Marcina Romanowskiego o list żelazny nadano w Benderach, a nie w deklarowanym jako miejsce pobytu Tyraspolu. Według dziennika prokuratura traktuje wersję o jego pobycie w Naddniestrzu jako niewiarygodną.
Rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński powiedział Onetowi, że polskie służby mają informacje wskazujące na schronienie i wsparcie dla Romanowskiego w Naddniestrzu. Źródła ani szczegóły tych informacji nie zostały ujawnione.
Mołdawska policja poinformowała, że nie ma danych potwierdzających pobyt Marcina Romanowskiego w Naddniestrzu ani jego wjazd do Mołdawii. Informacje o jego obecności w regionie pozostają według władz Mołdawii w trakcie weryfikacji.
Według ustaleń „Rzeczpospolitej” na liście i kopercie przesłanych z Tyraspola znaleziono ślady biologiczne wskazujące na kontakt Marcina Romanowskiego z przesyłką. Nie potwierdza to jednak jego pobytu w Naddniestrzu, którego służby nadal nie zdołały zweryfikować.
Prokuratura sprzeciwia się wydaniu Romanowskiemu listu żelaznego i podejmuje działania w celu zweryfikowania informacji o jego możliwym pobycie w Mołdawii lub Naddniestrzu.
Marcin Romanowski wystąpił do Sądu Okręgowego w Warszawie o wydanie listu żelaznego. We wniosku wskazał, że przebywa w Tyraspolu w Naddniestrzu i zadeklarował stawiennictwo przed organami pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy; przesyłkę nadano z Tyraspola.
Prokuratura kieruje do władz USA formalny wniosek o tymczasowe aresztowanie i ekstradycję Ziobry w związku z zarzutami w sprawie Funduszu.
W Sądzie Okręgowym w Szczecinie rozpoczyna się proces Mateckiego i siedmiu innych oskarżonych w tzw. wątku szczecińskim.
Zbigniew Ziobro potwierdził, że po wcześniejszym pobycie na Węgrzech przebywa w Stanach Zjednoczonych. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało podjęcie działań zmierzających do jego ekstradycji.
NIK podsumowuje kolejny okres działania Funduszu i opisuje dalszą skalę zakwestionowanych wydatków, nieprawidłowości konkursowe, przypadek Profeto oraz wykorzystanie środków na promocję.
Zbigniew Ziobro poinformował, że uzyskał ochronę międzynarodową na Węgrzech, gdzie przebywał po wyjeździe z Polski jesienią 2025 r. Według Ziobry decyzję o udzieleniu azylu wydano 22 grudnia 2025 r.
Po uchyleniu immunitetu prokurator wydaje postanowienie o przedstawieniu byłemu ministrowi 26 zarzutów dotyczących szeregu działań związanych z Funduszem oraz postanowienie o jego zatrzymaniu. Nie oznacza to prawomocnego ustalenia winy.
Do sądu trafia tzw. wątek szczeciński dotyczący m.in. trzech konkursów i dotacji o łącznej wartości 16,5 mln zł dla dwóch stowarzyszeń; Mateckiemu zarzucono sześć przestępstw.
Do sądu trafia wątek 25 mln zł przekazanych w 2017 r. z Funduszu CBA; prokuratura oskarża Wosia w związku z decyzją o tym transferze.
Pierwsze rozstrzygnięcie sądowe w śledztwie: Piotr W. zostaje skazany za trzy czyny związane z niegospodarnością i praniem pieniędzy w wątku Profeto. Wyrok jest nieprawomocny.
Dariusz Matecki opuścił areszt po wpłaceniu 500 tys. zł poręczenia majątkowego. Sąd dopuścił zastąpienie tymczasowego aresztowania środkami o charakterze wolnościowym.
ABW zatrzymała Dariusza Mateckiego, któremu prokuratura przedstawiła sześć zarzutów. 8 marca sąd zastosował wobec niego tymczasowe aresztowanie na okres dwóch miesięcy.
Pierwszy główny wątek Funduszu przechodzi z fazy śledztwa do sądu: akt oskarżenia obejmuje sześć osób oraz 15 zarzucanych czynów związanych m.in. z dotacją dla Profeto.
Węgry udzieliły Marcinowi Romanowskiemu ochrony międzynarodowej. Informację potwierdził przedstawiciel kancelarii premiera Węgier; tego samego dnia Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wobec Romanowskiego Europejski Nakaz Aresztowania.
Byłemu wiceministrowi przedstawiono 11 zarzutów związanych m.in. z działaniem Funduszu; Romanowski nie przyznał się do winy i kwestionował dopuszczalność postępowania.
Gazeta Wyborcza ujawniła list Jarosława Kaczyńskiego do Zbigniewa Ziobry z 26 sierpnia 2019 r. Prezes PiS zwracał się w nim o zakazanie kandydatom Solidarnej Polski korzystania ze środków Funduszu Sprawiedliwości podczas kampanii wyborczej oraz o wstrzymanie przekazywania środków w tym okresie.
Analiza 2043 dotacji wykazuje wyraźną koncentrację środków w okręgach kandydatów Suwerennej Polski; Ministerstwo interpretuje dane jako wskazujące na związek między dystrybucją funduszy a geografią wyborczą.
Ujawnia, że Tomasz Mraz nagrywał rozmowy związane z kierownictwem resortu przez około dwa lata, a zgromadzony materiał liczy około 50 godzin; Onet publikuje pierwsze nagrania.
Po raz pierwszy publicznie pojawia się szczegółowa relacja byłego dyrektora Funduszu Tomasza Mraza o mechanizmie podejmowania decyzji dotyczących dotacji i roli kierownictwa resortu.
Pierwszy znaczący etap osobowy śledztwa: zatrzymania i przedstawienie pierwszych zarzutów związanych m.in. z dotacją dla Fundacji Profeto.
Ujawnia wzrost wartości wsparcia dla Profeto do niemal 100 mln zł oraz nieznane wcześniej przepływy między fundacją, wykonawcą inwestycji i zgromadzeniem zakonnym.
Dokumentuje formalne rozpoczęcie postępowania karnego dotyczącego nieprawidłowości w gospodarowaniu Funduszem.
Kompleksowa kontrola po zmianach z 2017 r. przedstawia problem jako systemowy: NIK wskazuje m.in. brak przejrzystości, arbitralność decyzji oraz niecelowe i niegospodarne wydatki.
Pierwsze duże ujawnienie dotyczące Fundacji Profeto: opisuje przyznanie 43 mln zł na budowę ośrodka podmiotowi bez wcześniejszego doświadczenia w tego rodzaju pomocy.
Rozszerza wcześniej ujawniony lokalnie wątek i pokazuje finansowanie sieci trzech serwisów informacyjnych związanych ze środowiskiem Dariusza Mateckiego.
Dokumentuje wykorzystywanie publicznych prezentacji zakupów finansowanych z Funduszu do eksponowania kandydatów Solidarnej Polski w okresie kampanii wyborczej.
Ujawnia przekazanie 25 mln zł z Funduszu do CBA oraz zastrzeżenia NIK wobec podstawy prawnej transferu. Wątek po latach staje się przedmiotem aktu oskarżenia przeciw Michałowi Wosiowi.
Pierwsza istotna kontrola państwowego organu potwierdza, że Ministerstwo nie zapewniało odpowiedniego wykorzystania znacznej części środków Funduszu na pomoc pokrzywdzonym.
Pierwszy szczegółowy materiał o konkretnych dotacjach przyznanych po zmianie modelu Funduszu; ujawnia strukturę konkursu oraz profil wybranych organizacji.
Pierwotny dokument prawny ustanawiający nowe zasady funkcjonowania Funduszu i rozszerzający zakres finansowanych zadań.
Ziobro odrzucił zarzuty dotyczące przywłaszczenia lub bezprawnego wydawania środków Funduszu, argumentował, że pieniądze przeznaczano na realizację zadań publicznych, w tym działania instytucji zwalczających przestępczość, i oceniał postępowanie jako motywowane politycznie.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
Romanowski nie przyznał się do zarzucanych czynów, kwestionował dopuszczalność postępowania z przyczyn proceduralnych i częściowo odniósł się do zarzutów merytorycznie.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
Dzień po ujawnieniu listu z 26 sierpnia 2019 r. do Zbigniewa Ziobry Jarosław Kaczyński powiedział, że nie pamięta wysłania tego pisma i nie może potwierdzić tego na 100 proc.; jednocześnie dopuszczał, że list mógł zostać wysłany.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)W liście do Zbigniewa Ziobry dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński zwrócił się o zakazanie kandydatom Solidarnej Polski korzystania ze środków Funduszu podczas kampanii wyborczej oraz o wstrzymanie przekazywania im środków w tym okresie.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
Woś bronił decyzji o przekazaniu 25 mln zł CBA, argumentując, że pieniądze przeznaczono na sprzęt służący wykrywaniu i zwalczaniu przestępczości, a samą decyzję uważał za uzasadnioną i korzystną dla państwa.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
Partia zakwestionowała wiarygodność relacji Tomasza Mraza, uznała jego twierdzenia dotyczące Funduszu za nieprawdziwe lub zmanipulowane i zaprzeczyła, aby w Ministerstwie Sprawiedliwości dochodziło do opisywanych przez niego nieprawidłowości.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
Ministerstwo nie zgodziło się z oceną konkursu przedstawioną przez OKO.press; wskazywało, że konkurs został publicznie ogłoszony, oferty oceniano według kryteriów formalnych i merytorycznych, a światopogląd lub religijny charakter organizacji nie stanowiły kryterium wyboru.
Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
