Fundacja Niezależne Media: 5,7 mln zł i broszury referendalne

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2026
  • W maju 2023 r. Wirtualna Polska ujawniła, że premier Mateusz Morawiecki przeznaczył 5 734 970 zł z rezerwy ogólnej na projekt Fundacji Niezależne Media „Akademia Demokracji”.

  • Jesienią 2023 r. media ujawniły broszury referendalne Fundacji Niezależne Media; nie potwierdzono, że zostały sfinansowane z dotacji na „Akademię Demokracji”.

  • Po kontroli KPRM i decyzjach o zwrocie dotacji w lipcu 2026 r. urząd skarbowy zajął rachunki Fundacji; Fundacja kwestionuje decyzje i poinformowała o ich zaskarżeniu.

O sprawie

W 2023 r. premier Mateusz Morawiecki przeznaczył z rezerwy ogólnej budżetu państwa 5 734 970 zł dla Fundacji Niezależne Media na projekt „Akademia Demokracji”. Kilka miesięcy później media ujawniły, że ta sama fundacja przygotowała broszury dotyczące referendum z 15 października 2023 r., kolportowane przez Pocztę Polską i wskazujące odpowiedź „nie” na wszystkie cztery pytania. Nie potwierdzono jednak, że broszury zostały sfinansowane z dotacji na „Akademię Demokracji”, a Fundacja temu zaprzeczyła. Kontrola KPRM z 2024 r. oceniła rozliczenie projektu jako nieprawidłowe i wskazała ponad 5,2 mln zł wydatków niezgodnych z umową. KAS skierowała do prokuratury zawiadomienie dotyczące wniosku o dotację. W 2025 i 2026 r. KPRM wydała decyzje o zwrocie środków, a w lipcu 2026 r. urząd skarbowy zajął rachunki Fundacji; KPRM dochodziła 5,7 mln zł i 857 tys. zł odsetek. Fundacja kwestionuje te decyzje i poinformowała o ich zaskarżeniu.

Powiązania ze sprawą

Powiązanie osoby lub partii ze sprawą nie oznacza stwierdzenia winy ani odpowiedzialności za całość opisanych wydarzeń. Zasady redakcyjne

Dokumentacja

Źródło początkowe 26.05.2023

Zachwala PiS w TVP. Związana z nim fundacja dostała olbrzymią kasę od premiera (otwiera w nowej karcie)

Wirtualna Polska Sylwester Ruszkiewicz

Wirtualna Polska ujawniła, że premier Mateusz Morawiecki zdecydował o przeznaczeniu z rezerwy ogólnej budżetu państwa około 5,7 mln zł dla Fundacji Niezależne Media na projekt „Akademia Demokracji”. Centrum Informacyjne Rządu wskazało, że projekt miał obejmować edukację z prawa wyborczego, spotkania, infolinię i ogólnopolską kampanię informacyjną.

31.03.2026

Oświadczenie Fundacji Niezależne Media (otwiera w nowej karcie)

Fundacja Niezależne Media

Fundacja Niezależne Media poinformowała, że KPRM wydała decyzję zobowiązującą ją do zwrotu ponad 5,7 mln zł dotacji na „Akademię Demokracji”. Fundacja podała zarazem, że decyzję zaskarżyła i nie zgadza się z oceną, że finansowanie było nienależne.

Pokaż pozostałe 7 źródeł Ukryj pozostałe źródła
11.06.2024

Zawiadomienia złożone do Prokuratury przez organy KAS w toku prowadzonych audytów (otwiera w nowej karcie)

Krajowa Administracja Skarbowa

Krajowa Administracja Skarbowa podała w oficjalnym wykazie, że 11 czerwca 2024 r. skierowała do prokuratury zawiadomienie dotyczące wniosku Fundacji Niezależne Media o 5 734 970 zł na „Akademię Demokracji”. KAS wskazała podejrzenie poświadczenia nieprawdy w zakresie zgodności projektu z celami statutu Fundacji oraz brak odpowiedniego doświadczenia i zasobów kadrowych; wpis nie oznacza postawienia komukolwiek zarzutów.

Materiał kluczowy 12.04.2024

„Informacja o wynikach kontroli realizacji zadania publicznego pn. Akademia demokracji (otwiera w nowej karcie)

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w raporcie kontroli oceniła rozliczenie „Akademii Demokracji” jako nieprawidłowe i wskazała 5 202 219,93 zł wydatków niezgodnych z umową, w tym 5 064 619,93 zł ze środków dotacji. KPRM uznała 4 288 999,94 zł wydatków dotacyjnych za niecelowe i niegospodarne oraz wskazała, że nadrzędny cel projektu nie został osiągnięty zgodnie z założeniami.

04.10.2023

Morawiecki popełnił przestępstwo? KO zawiadamia prokuraturę (otwiera w nowej karcie)

RMF24 Maciej Nycz

Koalicja Obywatelska poinformowała o złożeniu do prokuratury zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez premiera Mateusza Morawieckiego w związku z przyznaniem środków Fundacji Niezależne Media i późniejszą działalnością referendalną fundacji. Było to zawiadomienie inicjujące ocenę organów ścigania, a nie zarzuty ani stwierdzenie popełnienia przestępstwa.

Materiał kluczowy 02.10.2023

Poczta Polska będzie straszyć inwazją emigrantów? Do skrzynek Polaków ma trafić specjalna broszura od fundacji Tomasza Sakiewicza (otwiera w nowej karcie)

Gazeta Wyborcza Daniel Siwak

Łódzka „Gazeta Wyborcza” jako pierwsza odnaleziona redakcja ujawniła broszurę „Twój Głos Referendalny” przygotowaną przez Fundację Niezależne Media oraz jej planowaną dystrybucję przez Pocztę Polską. Broszura wskazywała odpowiedź „nie” na każde z czterech pytań referendum.

31.07.2023

Gwiazdy TVP Info uczą o wyborach. Pieniądze płyną do mediów Sakiewicza (otwiera w nowej karcie)

Wirtualna Polska Bianka Mikołajewska Paweł Figurski

Wirtualna Polska, po uzyskaniu wniosku Fundacji Niezależne Media o dotację, ujawniła szczegółowy sposób planowanego wydatkowania środków na „Akademię Demokracji”, w tym wysokie nakłady na promocję w mediach związanych z Tomaszem Sakiewiczem. Redakcja wskazała również Beatę Dróżdż jako koordynatorkę projektu i opisała jej rolę w podmiotach realizujących część działań.

Stanowiska

J

Joanna Jenerowicz i Tomasz Sakiewicz

Joanna Jenerowicz i Tomasz Sakiewicz, we wspólnym komunikacie dotyczącym Fundacji Niezależne Media, uznali zajęcie jej rachunków za bezprawne i poinformowali o podejmowaniu środków prawnych. Zapowiedzieli lub zadeklarowali m.in. skargę, zawiadomienie do prokuratury oraz działania odszkodowawcze; ich ocena legalności egzekucji pozostaje stanowiskiem stron, a nie rozstrzygnięciem sądu.

Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)

Szef KPRM Jan Grabiec poinformował, że urząd skarbowy na wniosek KPRM zajął rachunki Fundacji Niezależne Media w związku z audytem KAS z 2024 r. oraz decyzjami KPRM z 2025 i 2026 r. o zwrocie dotacji. Grabiec wskazał 5,7 mln zł należności oraz 857 tys. zł odsetek i przedstawił stanowisko KPRM, że dotacja została udzielona bez podstawy prawnej i była nienależna.

Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
F

Fundacja Niezależne Media

2 stanowiska

Fundacja Niezależne Media, w oświadczeniu podpisanym przez prezes Joannę Jenerowicz, poinformowała, że KPRM zobowiązała ją do zwrotu ponad 5,7 mln zł dotacji i że Fundacja nie zgadza się z tą decyzją. Fundacja utrzymała, że projekt został zrealizowany i rozliczony prawidłowo, oraz poinformowała o zaskarżeniu decyzji i dalszych planowanych działaniach prawnych.

Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
Pokaż wcześniejsze stanowisko

Fundacja Niezależne Media, w oświadczeniu podpisanym przez prezes Joannę Jenerowicz, odrzuciła ustalenia o nieprawidłowym rozliczeniu projektu i utrzymywała, że środki wydano zgodnie z umową oraz kosztorysem. Fundacja oświadczyła też, że „Akademia Demokracji” nie miała związku z referendum ogólnokrajowym z 15 października 2023 r., i zapowiedziała kroki prawne oraz żądanie sprostowania.

Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
T

Tomasz Sakiewicz

Tomasz Sakiewicz potwierdził Wirtualnym Mediom, że dystrybucją broszury Fundacji Niezależne Media zajmowała się wyłącznie Poczta Polska; zaznaczył, że nie zna jej nakładu, ale chciałby, aby dotarła do jak największej liczby osób. Sakiewicz przedstawiał tego rodzaju działania jako należące do podstawowych celów fundacji.

Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)
K

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała Wirtualnej Polsce, że za przyznaniem Fundacji Niezależne Media środków z rezerwy ogólnej przemawiały przesłanki „ważnego interesu społecznego oraz interesu publicznego”. Było to oficjalne uzasadnienie trybu finansowania „Akademii Demokracji”.

Źródło stanowiska (otwiera w nowej karcie)